تنگی کانال نخاعی؛ فیزیوتراپی ، علائم و درمان آن

‫تنگی کانال نخاعی‎

یکی از علل شایع کمردرد تنگی کانال نخاعی است. بیماری افراد میانسال و مسن است. میدانیم که نخاع در درون کانال استخوانی قرار دارد. اگر به دلایلی این کانال تنگ شود فضای مورد نیاز نخاع کم شده و به آن فشار وارد میشود. این فشار همچنین به اعصابی که به اندام تحتانی می رود وارد گشته که موجب بروز علائم بیماری میشود.

این تنگی در ستون فقرات گردنی و یا کمری علائم متفاوتی دارد. اغلب افرادی که مبتلا به تنگی کانال نخاع کمر هستند، در نتیجه افزایش سن به آن دچار شده اند. تعدادی کمی از این بیماران به صورت مادرزادی این بیماری را دارند. در حدود ۷۵% از موارد تنگی کانال نخاعی در کمر (مهره‌های کمری) رخ می‌دهد. تنگی کانال نخاعی کمر به ریشه اعصاب فشار می‌آورد و منجر به درد پشت پا میشود.

تنگی کانال نخاعی

تنگی کانال نخاعی کمری چگونه ایجاد میشود؟

تنگ شدن کانال نخاع به علت رشد استخوان و بافت های دیگر به داخل این کانال است. این رشد بافت های اضافی جزئی از روند پیری و مسن شدن است. در حقیقت این بیماری معمولاً در افراد بالای 60-50 سال دیده میشود. در مرد و زن شیوع یکسانی دارد.  معمولاً در خانم ها با علائم بیشتری بروز کرده و بیشتر نیاز به درمان پیدا میکند.

شروع این بیماری با پیر شدن دیسک بین مهره ای است. با افزایش سن، دیسک بین مهره ای محتوای آب خود را از دست می دهد. کاهش ارتفاع دیسک موجب میشود مهره ها به یکدیگر نزدیک تر شوند. دو مشکل را ایجاد میکند یکی اینکه سوراخ  بین دو مهره تنگ میشود. پس به  اعصاب فشار وارد میشود. مشکل دیگر اینست که با نزدیکتر شدن مهره ها به هم فشار بیشتری به مفاصل آورده و موجب آرتروز و ساییدگی مفصل می شود.

علائم و نشانه ها:

  • کمر درد در ناحیه پایین کمر
  • بی حسی و گزگز پا
  • محدودیت در راه رفتن

علائم تنگی ستون فقرات کمر شامل بی حسی، ضعف یا کرختی در ساق پا و پا می شود. درد باسن یا پا و یا درد باسن تا پا می باشد. بیمار گاهی اوقات از ضعف و پا درد رنج می‌برد بدون آن که شکایتی از درد پشت یا کمر داشته باشد. کرختی، گزگز پا و باسن و ضعف پایین تنه از علائم شدیدتر این اختلال به شمار می‌رود. قرار گرفتن در حالت‌ها و موقعیت‌های خاص، مانند  خم شدن رو به جلو، به دلیل افزایش فضای موجود برای عصب‌ها باعث فرونشستن علائم تنگی کانال نخاعی می‌شود.

برای مثال، اکثر بیماران مبتلا به این عارضه می‌توانند دوچرخه سواری کنند. از سطحی شیبدار یا پله‌ها به راحتی و بدون بروز درد بالا بروند. آنان غالباً مسافت‌های طولانی را با تکیه کردن بر وسیله‌ای، مانند چرخ خرید، طی می‌کنند. در موارد شدید، ممکن است عصب های روده و مثانه فشرده شوند. که منجر به بی اختیاری ادرار و مدفوع به صورت جزئی یا کامل می شود. در صورتی که در کنترل ادرار و مدفوع خود مشکل دارید، باید سریعا به پزشک مراجعه کنید.

مشخصه  درد های ناشی از تنگی کانال نخاعی به قرار زیر می باشد:

  • پیشرفت آرام علایم در طول زمان
  • درد بیمار ثابت نیست و دوره های بهبودی نیز دارد
  • در فعالیت های خاصی نظیر راه رفتن و یا حالات خاصی مثل ایستادن، ایجاد می شوند
  • بهبودی با خم شدن به جلو، نشستن و یا خوابیدن
تنگی کانال نخاعی

علت تنگی کانال نخاعی:

کمر انسان شامل ساختار پیچیده ای از عضلات، رباط ها، تاندون ها، دیسک ها و استخوان ها می شود. قسمت های ستون فقرات با بالشتک های غضروفی شکل محافظت می شود. هر گونه مشکل در یکی از این اجزا می تواند منجر به کمردرد شود.

پزشک ها تنگی کانال نخاع گردن و کمر را دو نوع می دانند. اولیه، که به این معناست که از زمان تولد به آن مبتلا بوده اید که به آن مادرزادی  می گویند. این بیماران در میان سالی بیشتر به علائم این بیماری مبتلا می شوند. بیمارانی که  تنگی ستون فقرات مادرزادی ( برای مثال بیماری آکندروپلازی، کوتاهی قد( دارند ممکن است در سنین پایین ( ۱۵ سالگی) علائم آن را آشکار کنند. تنگی کانال نخاع مادرزادی چندان شایع نیست. نوع اکتسابی این بیماری ناشی از بیماری یا آسیب دیدگی ستون فقرات است و انواع اصلی آن در ادامه ارائه می شوند.

تنگی کانال اکتسابی:

  • بالا رفتن سن: رباط‌های (لیگامان‌های) بدن در نتیجه پا به سن گذاشتن ضخیم می‌شوند . خارها (زائده‌های کوچک) روی استخوان‌ها و داخل کانال نخاعی ایجاد می‌شوند و دیسک‌های به تدریج تحلیل می‌روند. تمام این عامل‌ها به تنگی کانال نخاعی می‌انجامند.
  • آرتروز: استئوآرتریت و آرتریت روماتوئید دو گونه ازآرتروز ستون فقراتو تأثیرگذار بر این بیماری هستند .
  • وراثت: اگر کانال نخاعی از بدو تولد بسیار کوچک باشد، علائم تنگی کانال نخاعی در نخستین سال‌های دوره جوانی بروز می‌یابد . بدشکلی‌های ساختاری مهره‌های درگیر می‌تواند موجب تنگ شدن کانال ستون مهره ها بشود.
  • ناپایداری ستون فقرات یا اسپوندیلولیستزیس: لغزیدن رو به جلوی یک مهره روی مهره دیگر می‌تواند تنگی کانال نخاعی را به دنبال داشته باشد .
  • تومورهای ستون فقرات: زائده‌های غیرطبیعی بافت نرم به واسطه‌ی ملتهب ساختن یا رشد بافت داخل کانال نخاعی مستقیماً بر آن تأثیر می‌گذارد .
  • ضربه یا تروما: تصادف و صدمه دیدن یا باعث از جا در رفتن ستون فقرات و یا شکستگی میشود که در پی آن، تکه‌های استخوان به درون کانال نخاعی نفوذ می‌کنند و باعث تنگی کانال نخاعی میشود .
  • پوکی استخوان:علت اصلی تنگی کانال نخاعی اکتسابی فرسودگی ستون فقرات به دلیل افزایش سن است. در واقع، شایع ترین علت مستقیم تنگی نخاع پوکی استخوان است.
  • پارگی دیسک کمر: ممکن است دیسک نزدیکسوراخ مهره ای، یک دریچه عصبی دچاربیرون زدگی شود و ریشه عصب نخاعی را فشرده یا مسدود می کند . دیسک های بین مهره ای بیرون می زنند یا دچار پارگی می شوند(فتق دیسک کمر) دیسک بیرون زده یا تکه ای از دیسک پاره شده به طرف  کانال نخاعی پیش می رود و در عصبی که از سوراخ مهره ای امتداد پیدا می کنند، فشار وارد می کنند و علت تنگی کانال نخاعی باشد.
  • لغزش مهره: بدنه یک مهره روی مهره ای که در زیر آن قرار گرفته به سمت جلو لیز می خورد.

درمانهای غیر جراحی:

فیزیوتراپی تنگی کانال نخاعی:

فیزیوتراپی با تقویت عضلات شکمی و عضلات ستون فقرات سبب کاهش فشار بر روی کمر و کاهش علائم تنگی کانال نخاع می شود. از طرفی لیزردرمانی به انعطاف پذیری ستون فقرات و کاهش علایم بیمار کمک می کند. ماساژ درمانی توسط فیزیوتراپیست آشنا به علایم بیماری نیز یکی از بهترین راههای کاهش درد و علایم در این بیماران است. روش فیزیوتراپی معمولا ترکیبی از درمان غیرفعال و ورزش است. درمان غیرفعال شامل گرمادرمانی یا کمپرس یخ، فراصوت، تحریک الکتریکی و ماساژ است. این روش های درمانی با تسکین درد یا ناراحتی، بیمار را برای درمان های فعال آماده می کند. ورزش درمانی شامل حرکات کششی و ورزش های تجویزی می شود که به ثابت کردن ستون فقرات، استحکام و داوم ستون فقرات و افزایش انعطاف پذیری آنها در بیماران مبتلا به تنگی کانال نخاع کمر کمک می کنند.

ورزش تنگی کانال نخاعی:

در صورتی که تنگی کانال نخاع باعث بوجود آمدن درد در بدن شما شده باشد، احتمالا به ورزش کردن فکر هم نمی کنید. ورزش مخصوص، حرکات کششی و تحرک باعث تسکین درد ناشی از تنگی کانال نخاعی می شود. از آنجایی که فیزیوتراپیست سابقه درد و علائم شما را به خوبی می داند، بهترین منبع برای کسب اطلاعات و توصیه است.شما به طور کلی باید از هر نوع فعالیتی که باعث وارد شدن فشار بسیار زیاد روی ستون فقرات می شود، خودداری کنید. (برای مثال، ورزش های برخوردی)

  • دارو های ضد التهاب :مثل بروفن یا سلکسیب با کاهش التهاب در اطراف عصب میتوانند شدت علائم را کاهش دند.
  • تزریق کورتیکوستروئید : با تزریق این داروها در اطراف نخاع  ممکن است التهاب کاهش پیدا کرده و درد و علائم حسی کمتر شوند.

شما در صورتی ممکن است واجد شرایط عمل جراحی ستون فقرات باشید که:

  • درد کمر و ساق پا فعالیت های عادی شما را محدود کرده و یا در کیفیت زندگی شما اختلال ایجاد کند.
  • نقص های پیشرونده عصبی، مانند ضعف پا و یا بی حسی در شما ایجاد شود.
  • عملکرد طبیعی روده و مثانه را از دست بدهید.
  • در ایستادن و یا راه رفتن دچار مشکل شوید.
  • درمان داروئی و فیزیوتراپی بی اثر باشد.
  • وضعیت سلامت مناسبی داشته باشید.

عوارض احتمالی جراحی چیست؟

مانند هر جراحی دیگر احتمال خونریزی، عفونت، لخته شدن خون در ساق ها، و مشکلات بدنبال بیهوشی وجود دارد. احتمال این عارض کم است. بیماران مسن تر، چاق تر، دیابتیک، آنها که سیگار میکشند و بیمارانی که سابقه بیماری های داخلی دارند بیشتر در معرض خطر عوارض جراحی هستند.

بعد از جراحی ممکن است عوارض دیگری هم رخ دهد مثل:

  • پارگی پرده دور نخاع
  • جوش نخوردن مهره ها
  • جابجا شدن پیچ ها و میله ها
  • آسیب عصبی
  • نیاز به جراحی مجدد
  • کم نشدن درد
  • برگشت درد و دیگر علائم

نتایج جراحی چیست؟

حدود 80 درصد بیماران از جراحی نتیجه مطلوب میگیرند. جراحی بیشتر درد اندام تحتانی را کاهش میدهد تا درد کمر را و  ممکن است نتواند درد را بطور کامل از بین ببرد. 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

شما میتوانید از برچسب ها و ویژگی های HTML هم استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

بالا

عضویت در کانال تلگرام

برای مشاهده ی آموزش ها و دریافت تمرینات در کانال تلگرام ما عضو شوید

عضویت در کانال
بستن